Op paasmaandag vroegen we ons verder af wat dit feest zou kunnen betekenen ten aanzien van oorlog & vrede. Onvermijdelijk dook ook het begrip verzoening op: het 'bruggen slaan'.
De weg naar een effectieve, humane, toekomstgerichte defensie van Vlaanderen en de wereld sluit militaire defensie helemaal niet uit. Maar we schrokken ons wel een hoedje toen we de defensie-standpunten van de 3 Vlaamse regeringspartijen eens nader bekeken. Alle drie leggen ze sterk de nadruk op militaire defensie en het verwerven van een afschrikwekkende positie in de wapenwedloop.
NVA beschrijft defensie uitsluitend militair. Bij "het respecteren van een op regels gebaseerde internationale orde" zet zij een grote "maar": de scheiding tussen territoriale defensie en offensieve verdediging van onze economische belangen is er opvallend vaag. Economische argumenten en strategische argumenten zijn er met mekaar verknoopt.
CD&V stelt diplomatie zonder veel uitleg op de eerste plaats, en gaat vooral in op de nood aan een sterke rugdekking door militaire 'afschrikking'. Hier zien we ook sociale argumenten met de militaire verknoopt.
Vooruit spreekt dezelfde taal, maar voegt er nog 'ontwikkeling' aan toe. Vooruit spreekt van een '3D'-benadering: 'defensie, diplomatie, development'. Het pleit als enige niet enkel voor samenwerking met Europa en de Navo, maar ook met de VN.
Bruggen slaan ?
In de actualiteit zien we momenteel dat CD&V en Vooruit binnen de regering op de rem gaan staan voor militaire avonturen in het Midden-Oosten. Zij willen niet dat ons land de problemen met onze bevoorrading ten gevolge van de oorlog van Trump & Netanhayu tegen Iran op een militaire manier gaan proberen verhelpen. Ook al zouden we daarmee de oliesjeiks of de president van kernmacht Frankrijk diplomatiek kunnen pleasen.
Ik was dus wel benieuwd welke bruggen er mogelijk zouden zijn tussen de bredere en de minst brede visies op defensie. Een
 |
| Leguan-noodbrugsysteem, recent ook aangekocht door het Belgisch Leger. |
Voor deze uitdaging grepen we niet naar de militaire oplossing.. Maar we deden opnieuw beroep op technologie van collectieve intelligente en wijsheid.
Bij het invoeren van mijn vraag gebeurde er echter iets raar:
 |
Het was de eerste maal dat de BatGapBot het zo letterlijk liet afweten. Maar toegegeven, mijn vraag kon ook wel helderder. In een volgende poging lukte het wel. Ik geef het antwoord hier integraal weer. Om één of andere reden kwam de nadruk uit het bredere verhaal te liggen op voedselzekerheid. Mogelijke bruggen:• Kritieke infrastructuur — N-VA benadrukt bescherming van kritieke infrastructuur (energie, logistiek, cyberweerbaarheid). Ecologisch gezien is voedselproductie ook kritieke infrastructuur. Een veerkrachtig voedselsysteem (kleinschalig, divers, lokaal verankerd) vermindert afhankelijkheid van internationale toeleveringsketens en verhoogt strategische autonomie. • Territoriale reserve & lokale weerbaarheid — De 'Homeguard' die N-VA voorstelt, is bedoeld om lokale infrastructuur te beschermen. Dat concept zou je kunnen uitbreiden naar sociale en ecologische weerbaarheid: gemeenschappen die hun eigen voedsel, water en energie kunnen beheren, zijn minder kwetsbaar bij crises (klimaat, conflict, pandemie). • Benelux-samenwerking — N-VA pleit voor een 'Leger van de Lage Landen'. Waarom niet ook een Benelux-landbouw- en natuurbeleid dat grensoverschrijdende waterbeheer, biodiversiteit en voedselzekerheid integreert? Ecologische dreigingen (overstromingen, droogte, bodemerosie) stoppen niet aan grenzen. • Innovatie-ecosysteem — N-VA wil defensie, bedrijfsleven en kennisinstellingen laten samenwerken aan 'productinnovaties'. Datzelfde model zou je kunnen toepassen op agro-ecologische transitie: boeren, onderzoekers, voedselcoöperaties en gemeenten die samen werken aan veerkrachtige voedselsystemen. • Langetermijnstabiliteit — N-VA erkent dat de oorlogen leiden tot stijgende voedsel- en energieprijzen. Dat is een indirecte erkenning dat voedselveiligheid een defensiekwestie is. Ecologische landbouw vermindert afhankelijkheid van fossiele brandstoffen (kunstmest, diesel) en externe inputs — dat is ook een vorm van strategische autonomie. Waar het wringt:• Geen expliciete link tussen defensie en ecologie — N-VA's defensievisie is klassiek militair: NAVO, wapensystemen, cyberweerbaarheid. Er is geen woord over klimaatadaptatie, voedselzekerheid of ecologische veerkracht als veiligheidsvraagstukken. • Economische groei vs. ecologische grenzen — N-VA's bredere economische visie (groei, innovatie, concurrentiekracht) botst vaak met ecologische beperkingen. Defensie-uitgaven verhogen naar 2% bbp is één ding — maar wat als je tegelijk moet investeren in bodembehoud, waterbeheer en natuurherstel? • Geen territoriale visie op land — Defensie gaat over 'territorium', maar N-VA heeft geen expliciete visie op hoe dat territorium ecologisch functioneert. Land is niet alleen grondgebied om te verdedigen, maar ook een levend systeem dat onderhoud nodig heeft. Een mogelijke brug:'Strategische ecologische autonomie' — een term die beide werelden zou kunnen verbinden: Voedselzekerheid als defensiekwestie.Waterhuishouding als kritieke infrastructuur. Biodiversiteit als veerkracht tegen klimaatschokken. Lokale productie als buffer tegen internationale instabiliteit. Een radicale circulaire economie als basis voor onafhankelijkheid. Dat zou een integraal veiligheidsbeleid zijn: militair, economisch, ecologisch, sociaal. Wordt vervolgd.Deze brug is duidelijk nog niet af. En gelijk welke partij die de defensie van Vlaanderen serieus neemt zal er verder aan moeten bouwen.
|
Reacties