In een eerder antwoord bracht de collectieve intelligentie van wijze mensen ons bij volgende hedendaagse betekenis van Pasen:
"..het beschermen van wat levend is
— en het laten sterven van wat dood wil."
Ik was benieuwd wat dat specifiek betekent voor het militair-defensief gebied waar nu zoveel aandacht (en overheidsbudget) naartoe gaat..
Wat sterft er (op militair-defensief gebied)?
• Defensie als puur reactief geweld — het idee dat veiligheid alleen komt door harder terug te kunnen slaan, door afschrikking, door technologische superioriteit. De logica van wederzijdse vernietiging als stabiliteit.
• Militaire autonomie als nationale identiteit — de reflex dat elk land zijn eigen leger moet hebben, zijn eigen wapens moet produceren, zijn eigen dreiging moet projecteren. Defensie als verlengstuk van soevereiniteit in plaats van als onderdeel van een groter weefsel.
• De scheiding tussen 'binnen' en 'buiten' — de veronderstelling dat je veiligheid kunt afdwingen door grenzen te bewaken, door vijanden buiten te houden, door je eigen territorium te versterken — alsof bedreiging alleen van buitenaf komt.
• Defensie als mannelijk-heroïsch project — de verheerlijking van moed, opoffering, kracht. De uitsluiting van zorg, veerkracht, herstel als defensieve capaciteiten.
Wat probeert er geboren te worden ?
• Defensie als bescherming van het levende — niet van abstracte grenzen of politieke belangen, maar van wat werkelijk kwetsbaar is: gemeenschappen, ecosystemen, infrastructuur die mensen in leven houdt.
Defensie die begint bij de vraag: wat willen we eigenlijk
verdedigen?
• Gedeelde veerkracht in plaats van geïsoleerde afschrikking
— samenwerking op Europees en wereldwijd niveau, niet alleen in wapensystemen maar in
crisisrespons, in energiezekerheid, in voedselvoorziening.
Defensie die erkent dat echte veiligheid relationeel is.
• Hybride weerbaarheid — niet alleen militaire capaciteit, maar ook cyberdefensie, klimaatadaptatie, sociale cohesie, economische onafhankelijkheid. Defensie die begrijpt dat moderne bedreigingen niet met tanks alleen worden beantwoord.
• Proportionaliteit en terughoudendheid als kracht — de moed om niet te escaleren, om ruimte te houden voor diplomatie, om geweld als laatste middel te zien in plaats van als eerste reflex. Zoals Krishnamurti zei: "een ander doden is het verwerpen van het meest heilige" — defensie die dat erkent zonder naïef te zijn.
• Defensie als tijdelijke noodzaak, niet als permanente identiteit — het besef dat wapens een symptoombestrijding zijn, geen oplossing. Dat echte veiligheid komt uit rechtvaardigheid, uit gedeelde welvaart, uit het helen van wat kapot is.
Het Paasmoment zou kunnen zijn:
'Defensie die zich niet laat definiëren door de vijand, maar door wat het beschermt.'
Reacties