Niets toont op imposantere wijze het ingenieus vernuft van de mens als de bruggenbouw: zowel in het heden als in het verleden. Gisteren schreef ik "een brug vernietigen kan met één vingerknip." Daarmee deed ik de militaire machten en de wapen-industrie echter oneer aan. De precisie waarmee Israël en de US onlangs de 152m-hoge Bileghan-brug en heel wat andere bruggen in Iran troffen, vraagt vele jaren van samenwerking en investering, wereldwijd.
 |
| Illustratie van de verschillende technologieën en productiedomeinen betrokken bij het vernietigen van een brug. Klik hier voor verdere beschrijving. |
Dual-Use industry.
Naast de directe technologische productie is zo'n precisie-aanval het resultaat van een gigantisch ecosysteem waarin zowel de publieke als de private sector verweven zijn. Intussen wordt de moderne oorlogsvoering met de dag technologischer.
Het wordt hoe langer hoe moeilijker om industrie met burgerlijke doeleinden
nog te onderscheiden van de wapenindustrie.
Dat stelt ook het vergunningen-beleid en de restricties op wapenexport naar oorlogvoerende partijen sterk op de proef.
Het nieuwe Vlaams Dual-Use Besluit (feb 2026) verplicht bedrijven om via een intern controlesysteem zelf te garanderen dat hun technologie niet bijdraagt aan mensenrechtenschendingen of ongewenst militair eindgebruik. De vrees bestaat echter dat door de enge definitie van "militair gebruik" en door het wegvallen van eigen controle bij internationale projecten, strategische onderdelen, buiten het zicht van de Vlaamse overheid, in conflicten belanden. Een gebrek aan transparantie in het vergunningenregister dreigt ook de democratische controle en de ethische toetsing volledig onmogelijk te maken. Het laat zich raden dat deze kwesties het voorwerp uitmaken van heel wat politiek getrouwtrek en belangenverdediging.
 |
Niet alleen onze eigen politici, ook Europa is verdeeld hierover. Waar Duitsland strikte ethische veto's stelt bij export naar niet-bondgenoten, geeft Vlaanderen veeleer prioriteit aan economische rechtszekerheid en Europese minimumnormen. Dit verschil biedt Vlaamse bedrijven grotere bewegingsvrijheid binnen internationale projecten, terwijl hun Duitse concurrenten vaker worden afgeremd door nationale mensenrechtenbeperkingen. Bij ons andere grote buurland, Frankrijk, is het net andersom.
De paradox
Een eigen wapen- en dual-use industrie in Vlaanderen en Europa moet een meer onafhankelijke militaire defensie tegen buitenlandse agressie mogelijk maken. Om voldoende investeerders aan te trekken moet die industrie zo winstgevend mogelijk zijn en moet ook export mogelijk zijn zonder teveel restrictie.bij agressieve en autoritaire regimes en warlords terecht komen.
 |
| Oekraïnse 'boycot'-website waarin militair 'misbruikte' dual-use componenten gedetailleerd geïndentificeerd worden. |
Waar ligt de grens van wat legitiem ..de grens over kan ?
- Onderzoekers in Oekraïne halen neergestorte drones uit elkaar en vinden daar chips die oorspronkelijk bedoeld waren voor auto-onderdelen of huishoudelijke apparatuur.
- Moderne protheses maken gebruik van uiterst geavanceerde, kleine motoren
en sensoren die de bewegingen van een ledemaat aansturen. Deze
componenten zijn door hun precisie en lage gewicht ook uitermate
geschikt voor de aansturing van vinnen of camera's in kleine
kamikazedrones.
- De apparatuur die om humanitaire uitzonderings-redenen door de Duitse wereldmarktleider in protheses, Ottobock aan Rusland werd geleverd, wordt vervolgens door middel van 'reverse engeneering' gebruikt in drones die Oekraïnse soldaten met drones te bestoken, ..dikwijls met het verlies van ledematen als gevolg. (zie defensievlaanderen: een-half-miljoen-armen-en-benen-gezocht).
- Sinds de bloedige aanslagen van Islam-extremisten weten we ook allemaal dat zelfs kunstmest erg geschikt is als ingrediënt voor explosieven.
 |
| ISis. bevooraadde zich destijds in Turkije met.. kunstmest voor de productie van zijn dodelijke booby-traps. |
Het valt sterk te betwijfelen dat multi-nationaal gefinanceerde bedrijven in een concurrentiële wereldmarkt zelf de grens zullen kunnen trekken tussen 'goed en kwaad'. Voor opportunistische bedrijven komt de brede grijze zone eerder goed uit. Voor ethisch gerunde bedrijven wordt het moeilijk om hun producten ook te blijven opvolgen.
Wat kan er dan wel?
Oplossingen liggen niet voor de hand.Er kan gewerkt worden op 4 domeinen:
- Ingebouwde technologie identificeert en blokkeert(?) het misbruik.
- Financiën en logistiek blokkeren de transacties. (cfr witwaswetgeving, havencontroles).
- Diplomatie blokkeert de smoesjes (verificatie ter plekke).
- Publieke opinie blokkeert de onverschilligheid (Naming & Shaming bijv. via een publiek EU-register van bedrijven en tussenpersonen die betrokken waren bij omzeiling )
Een initiatief als Simpol zoekt naar wegen om dit mogelijk te maken: https://nl.simpol.org/wat-we-doen/problemen-die-we-aanpakken
En misschien moet Vlaanderen ook op zoek naar een nieuwe 'coalition of the willing': niet om onze fossiele-brandstof-belangen in het Midden Oosten, desnoods met geweld, veilig te stellen, maar om een groeiende groep van landen te vormen, die er prioriteit aan willen geven hun onderlinge economische belangen expliciet te verbinden aan de principiële ethische keuze en concrete stappen in de richting van wereldwijde ontwapening. Tenslotte hebben onze voorouders daar al het voortouw in willen nemen 100 jaar geleden.
| ||
Reacties